Active recall: cách nhớ từ vựng tiếng Anh chuyên ngành IT để dùng khi họp

Bạn đọc ticket và hiểu ngay acceptance criteria, regression hay stakeholder. Nhưng khi được hỏi trong daily: “What is the blocker?” bạn lại phải dịch trong đầu. Vấn đề thường không phải thiếu từ; đó là bạn mới nhận ra mặt chữ, chưa gọi được từ ra khỏi trí nhớ.

Active recall là gì trong công việc?

Active recall là tự trả lời trước khi xem đáp án. Với tiếng Anh IT, thay vì đọc một danh sách 30 từ, hãy che nghĩa tiếng Việt và tự nói một câu công việc. Ví dụ: thấy blocker, bạn nói: “My blocker is the API — I’m still waiting for a response.” Sau đó mới đối chiếu.

Một thí nghiệm kinh điển đo đúng điều này với từ vựng ngoại ngữ. Sinh viên học các từ theo bốn cách khác nhau; sau khi đã nhớ đúng một từ, có nhóm tiếp tục học lại từ đó mà không kiểm tra nữa, có nhóm tiếp tục tự kiểm tra mà không học lại. Kết quả: học lại thêm không tạo khác biệt cho lần nhớ sau đó, còn tiếp tục tự kiểm tra cho hiệu quả lớn (Karpicke & Roediger, Science, 2008).

Vì sao đọc lại glossary dễ tạo cảm giác “đã thuộc”

Cũng trong thí nghiệm đó, dự đoán của sinh viên về kết quả của chính họ không liên quan tới kết quả thật (nguồn). Nói cách khác, cảm giác “mình quen từ này rồi” không đáng tin bằng việc thử gọi nó ra.

Một tổng quan lớn đánh giá 10 kỹ thuật học đã xếp tự kiểm tra (practice testing) và học rải ra nhiều lần vào nhóm hữu ích cao, còn đọc lại và gạch chân vào nhóm hữu ích thấp; các tác giả khuyên dùng tự kiểm tra thay cho đọc lại (Dunlosky và cộng sự, 2013). Với người đi làm, đọc lại glossary trước buổi họp chính là kiểu “đọc lại” đó: từ hiện ra quen mắt, nhưng đến lúc cần nói thì chưa chắc bật ra.

Một vòng 5 phút

1. Chọn 5 từ từ sprint hiện tại: scope, requirement, bug, deploy, blocker.
2. Viết một câu hỏi cho mỗi từ: “What is blocking the release?”
3. Trả lời thành tiếng, không mở glossary.
4. Mở lại, sửa đúng một lỗi quan trọng nhất.
5. Ngày hôm sau trả lời lại trước khi thêm từ mới.

Đừng cố học cả bộ thuật ngữ trong một lần. Nếu bạn không nói được một câu thật, giảm về ba từ và lặp lại.

Ba lỗi hay gặp khi tự kiểm tra

Mở đáp án quá sớm. Nếu vừa vấp là nhìn ngay, bạn quay về “đọc lại”. Hãy cố nói ra một câu, dù chưa hoàn chỉnh, rồi mới đối chiếu.

Chỉ nhận ra mặt chữ. Gật gù “từ này quen” chưa phải là nhớ. Thử nói thành một câu về ticket hoặc buổi họp của chính bạn; nếu câu không thành, đó là từ cần vòng sau.

Làm đúng một lần rồi thôi. Một vòng 5 phút hiệu quả hơn khi được lặp lại vào ngày hôm sau và những ngày sau đó; cách xếp lịch nằm trong bài lặp lại giãn cách cho từ vựng IT.

Giới hạn của cách này

Thí nghiệm nêu trên dùng sinh viên đại học và bộ từ ngoại ngữ trong điều kiện thí nghiệm. Chúng tôi chưa thấy nghiên cứu riêng về từ vựng IT của người đi làm ở Việt Nam, nên hãy coi vòng 5 phút là một thử nghiệm nhỏ trên chính bạn: ngày thứ hai, đếm xem bao nhiêu từ bạn nói được mà không nhìn glossary, rồi tăng hoặc giảm số từ cho hợp sức.

Áp dụng ngay trong 5 phút

Trước daily tiếp theo, chọn một issue đang mở và thử nói ba câu: vấn đề là gì, ai đang xử lý, và bước tiếp theo là gì. Mục tiêu không phải phát âm hoàn hảo; mục tiêu là để từ bật ra trước khi bạn dịch.